ขั้นตอนการให้อาหารสายยางที่สำคัญที่สุดคืออะไร?หากถามว่าขั้นตอนไหน "สำคัญที่สุด" ในบรรดาการดูแลทั้งหมด คำตอบคือ:
การจัดท่าผู้ป่วยให้ศีรษะสูง 30–45 องศา (Positioning)
แม้จะมีขั้นตอนอื่นที่สำคัญไม่แพ้กัน เช่น การล้างมือหรือการล้างสาย แต่การจัดท่าคือ "ความปลอดภัยด่านสุดท้าย" ที่ป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายที่สุด นั่นคือ การสำลักอาหารเข้าปอด (Aspiration) ครับ
ทำไมขั้นตอนนี้ถึงเป็น "ที่สุด"?
ป้องกันการสำลักเข้าปอด (Aspiration Pneumonia): เมื่ออาหารไหลเข้าสู่กระเพาะอาหาร หากผู้ป่วยนอนราบหรือศีรษะไม่สูงพอ อาหารมีโอกาสไหลย้อนกลับขึ้นมาทางหลอดอาหารและหลุดเข้าไปในหลอดลมได้ง่ายมาก ซึ่งการสำลักเพียงเล็กน้อยในผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียง อาจทำให้เกิดปอดอักเสบเฉียบพลันจนถึงขั้นเสียชีวิตได้
ความต่อเนื่อง: ไม่ใช่แค่ตอนให้อาหารเท่านั้นที่สำคัญ แต่ต้อง "คงท่าศีรษะสูงไว้นานอย่างน้อย 1 ชั่วโมง" หลังให้อาหารเสร็จ เพื่อให้อาหารเคลื่อนตัวลงสู่ลำไส้เล็กและกระเพาะอาหารว่างลงก่อนที่จะปรับเป็นท่านอนราบครับ
นอกจากเรื่องท่าทาง ยังมีขั้นตอน "วิกฤต" อีก 2 อย่างที่ห้ามพลาด:
เช็กจุดมาร์ก (Marker Check): ก่อนเทอาหารทุกครั้ง ต้องเช็กว่าตำแหน่งของสายยางที่รูจมูกหรือหน้าท้องยังอยู่ที่เดิม หากสายเลื่อนหลุดออกมาจากตำแหน่งที่หมอตั้งไว้ การให้อาหารอาจทำให้อาหารไปค้างในลำคอหรือหลอดลมได้ครับ
ล้างสายให้สะอาด (Flush After Feeding): หากล้างสายไม่ดีพอจนเศษอาหารค้าง จะเกิดเชื้อราหรือสายอุดตัน ซึ่งถ้าสายอุดตันและคุณแม่ต้องเปลี่ยนสายใหม่บ่อยๆ จะสร้างความทรมานและระคายเคืองให้ผู้ป่วยเพิ่มขึ้นโดยไม่จำเป็นครับ
