การใส่สายอาหารทางหน้าท้อง เพื่อให้ อาหารสายยางการใส่สายให้อาหารทางหน้าท้อง หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า PEG (Percutaneous Endoscopic Gastrostomy) เป็นทางเลือกที่ได้รับความนิยมมากสำหรับผู้ป่วยที่ต้องให้อาหารทางสายยางใน "ระยะยาว" (มากกว่า 4-6 สัปดาห์ขึ้นไป) ครับ
เนื่องจากช่วยลดความทรมานจากการใส่สายทางจมูก และลดความเสี่ยงเรื่องแผลกดทับในโพรงจมูกได้ดีกว่ามาก
1. ทำไมถึงควรพิจารณาใส่สายทางหน้าท้อง?
ความสุขสบาย: ผู้ป่วยไม่มีสายเกะกะที่ใบหน้า สามารถใช้ชีวิตประจำวัน สวมเสื้อผ้าทับได้ปกติ
ลดความเสี่ยงปอดอักเสบ: ลดการระคายเคืองในคอหอย ซึ่งช่วยลดการหลั่งน้ำลายและการสำลัก
ดูแลรักษาง่าย: ตัวสายมีขนาดใหญ่กว่าสายทางจมูก ทำให้อุดตันยากกว่า และทำความสะอาดได้ง่าย
อายุการใช้งานนาน: สายหน้าท้องมักทำจากซิลิโคนคุณภาพสูง อยู่ได้นาน 6-12 เดือน จึงค่อยเปลี่ยน
2. วิธีการใส่สาย (ขั้นตอนโดยสังเขป)
การใส่สายนี้ไม่ใช่การผ่าตัดใหญ่ครับ แต่มักทำโดยการ "ส่องกล้อง" โดยอายุรแพทย์โรคทางเดินอาหาร:
แพทย์จะใช้กล้องส่องเข้าไปทางปากเพื่อหาตำแหน่งในกระเพาะอาหารที่เหมาะสม
ฉีดยาชาบริเวณผิวหนังหน้าท้อง
ใช้เข็มเจาะผ่านผิวหนังเข้าไปในกระเพาะ และนำสายให้อาหารสอดเข้าไป
มีตัวล็อค (Bumper) อยู่ภายในกระเพาะเพื่อป้องกันสายหลุด
ใช้เวลาทำประมาณ 15-30 นาที และมักจะเริ่มให้อาหารได้ภายใน 24 ชั่วโมงหลังทำครับ
3. การเตรียมตัวก่อนไปใส่สาย
งดน้ำและอาหาร: อย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงตามคำสั่งแพทย์ (เนื่องจากต้องส่องกล้อง)
เช็กประวัติยา: หากผู้ป่วยทาน ยาละลายลิ่มเลือด ต้องแจ้งแพทย์ล่วงหน้า เพราะอาจต้องหยุดยาก่อนทำ 5-7 วัน
เตรียมร่างกาย: ทำความสะอาดร่างกายและผิวหนังบริเวณหน้าท้องให้สะอาด
4. การดูแลหลังใส่สาย (จุดที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษ)
การทำแผล: ในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก ต้องทำแผลทุกวันด้วยน้ำเกลือสะอาดและเบตาดีน (ตามคำแนะนำของโรงพยาบาล)
การหมุนสาย (Tube Rotation): เมื่อแผลเริ่มแห้ง (ประมาณ 1 สัปดาห์หลังทำ) ควรหมุนสาย 360 องศาทุกวัน เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวล็อคด้านในติดกับผนังกระเพาะ
สังเกตอาการผิดปกติ: หากมีหนองไหลรอบรูเจาะ, ผิวหนังบวมแดงมาก, หรือมีอาหารรั่วซึมออกมาขณะให้ ต้องรีบไปพบแพทย์ครับ
📊 ข้อเปรียบเทียบ: สายจมูก vs สายหน้าท้อง
หัวข้อ สายทางจมูก (NG Tube) สายทางหน้าท้อง (PEG)
ตำแหน่ง พาดผ่านจมูก คอ หลอดอาหาร เจาะผ่านหน้าท้องเข้ากระเพาะ
ความรู้สึก ระคายเคือง เจ็บคอ ขากเสมหะบ่อย สบายกว่า ไม่ระคายเคืองใบหน้า
ระยะเวลาใช้ เปลี่ยนทุก 2-4 สัปดาห์ เปลี่ยนทุก 6-12 เดือน
ความสวยงาม เห็นชัดเจน ซ่อนอยู่ใต้เสื้อผ้าได้
💡 ข้อแนะนำจากผม
การเปลี่ยนจากสายจมูกมาเป็นสายหน้าท้องมักจะทำให้ "คุณภาพชีวิต" ของทั้งผู้ป่วยและผู้ดูแลดีขึ้นอย่างชัดเจนครับ ผู้ป่วยจะยอมรับการให้อาหารได้ดีขึ้นและลดความเครียดจากการต้องถูก "แทงสาย" ผ่านจมูกบ่อยๆ
