วิธีการให้อาหารสายยางทำอย่างไร และต้องทราบถึงวัตถุประสงค์การให้อาหารทางสายยางมีวัตถุประสงค์หลักคือ การคงไว้ซึ่งสภาวะโภชนาการที่ดี ในช่วงที่ผู้ป่วยไม่สามารถรับประทานอาหารได้เพียงพอทางปาก เพื่อให้ร่างกายได้รับพลังงานไปใช้ในกระบวนการซ่อมแซมเซลล์ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และช่วยให้ร่างกายมีความพร้อมในการรับการรักษาขั้นต่อไป (เช่น เคมีบำบัด) ได้อย่างต่อเนื่องครับ
ขั้นตอนการปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานเพื่อให้เกิดความปลอดภัยสูงสุดครับ:
1. วัตถุประสงค์ที่สำคัญ
ป้องกันภาวะขาดสารอาหาร: ซึ่งจะส่งผลให้แผลหายช้าและเม็ดเลือดขาวต่ำ
ลดความเสี่ยงการสำลัก: ในผู้ป่วยที่กลืนลำบากหรืออ่อนเพลียมาก
รักษาการทำงานของระบบทางเดินอาหาร: การให้อาหารเข้าสู่กระเพาะโดยตรงช่วยให้ลำไส้ยังคงทำงานได้ตามปกติ
2. ขั้นตอนปฏิบัติการให้อาหาร (Step-by-Step)
ขั้นตอนที่ 1: การจัดท่า
จัดให้ผู้ป่วยนอน ศีรษะสูงอย่างน้อย 30-45 องศา (ท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน) หรือนั่งเก้าอี้ เพื่อป้องกันอาหารไหลย้อนกลับหรือสำลักเข้าปอด
ขั้นตอนที่ 2: การตรวจสอบตำแหน่งสายและอาหารค้าง
ล้างมือให้สะอาดและสวมถุงมือ (ถ้ามี)
ใช้กระบอกฉีดยาต่อกับปลายสายยาง แล้วดูดดูน้ำย่อยในกระเพาะ:
เช็กตำแหน่ง: ถ้าดูดได้น้ำย่อย แสดงว่าสายยังอยู่ในกระเพาะ
เช็กการย่อย: หากดูดออกมาแล้วมีอาหารมื้อเก่าค้างเกิน 100-150 มล. ให้ใส่กลับคืนไป และ เลื่อนมื้ออาหารออกไป 30-60 นาที แล้วจึงเช็กซ้ำ (ถ้ายังค้างเท่าเดิมควรปรึกษาแพทย์)
ขั้นตอนที่ 3: การเริ่มให้อาหาร
พับสายยางไว้ก่อนเพื่อป้องกันลมเข้ากระเพาะ แล้วเปิดจุกสายยาง
นำกระบอกฉีดยาที่บรรจุอาหารมาต่อเข้ากับปลายสาย
ปล่อยให้อาหารไหลช้าๆ ตามแรงโน้มถ่วง โดยยกกระบอกฉีดยาสูงกว่าหน้าท้องผู้ป่วยประมาณ 1 ฟุต (ห้ามใช้ลูกสูบดันอาหารเข้าอย่างรวดเร็ว เพราะจะทำให้ผู้ป่วยแน่นท้องหรืออาเจียน)
ขั้นตอนที่ 4: การล้างสาย (Flush)
เมื่ออาหารใกล้หมดกระบอก ให้เติม น้ำสะอาด (น้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว) ประมาณ 30-50 มล. เพื่อล้างอาหารที่ค้างในสายออกให้หมด ป้องกันสายบูดเน่าหรืออุดตัน
ขั้นตอนที่ 5: การปิดสายและจัดท่าหลังอาหาร
พับสายยางแล้วปิดจุกให้สนิท เช็ดทำความสะอาดปลายสายด้วยสำลีชุบแอลกอฮอล์
สำคัญมาก: ให้ผู้ป่วยนอนในท่า ศีรษะสูงต่อไปอีก 30-60 นาที ห้ามให้นอนราบทันทีเพื่อป้องกันการอาเจียนหรือสำลัก
3. สิ่งที่ต้องสังเกตขณะให้อาหาร
หากผู้ป่วยมีอาการดังนี้ ให้ หยุดให้อาหารทันที:
ไอ หรือจามรุนแรง
สำลัก หรืออาเจียน
ใบหน้าเริ่มเขียวคล้ำ หรือหายใจหอบเหนื่อย
