ขั้นตอนการเตรียมตัวและการดูแลรักษาสุขภาพช่องปากระหว่างจัดฟันเด็กการจัดฟันเด็กให้ประสบความสำเร็จและไม่มีฟันผุตามมา คุณพ่อคุณแม่มีส่วนสำคัญอย่างมากในการช่วยดูแลครับ โดยขั้นตอนจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก คือการเตรียมตัวก่อนเริ่ม และการดูแลอย่างเคร่งครัดระหว่างติดเครื่องมือครับ
1. ขั้นตอนการเตรียมตัว (ก่อนเริ่มจัดฟัน)
ก่อนที่คุณหมอจะใส่เครื่องมือให้ลูกน้อย จะต้องทำ "การเคลียร์ช่องปาก" เพื่อให้ฟันและเหงือกพร้อมที่สุดครับ
ตรวจฟันและเอ็กซเรย์: เพื่อดูตำแหน่งรากฟันและหน่อฟันแท้ที่ยังไม่ขึ้น
อุดฟันและขูดหินปูน: ต้องจัดการฟันผุทุกซี่ให้เรียบร้อย เพราะหากใส่เครื่องมือไปแล้วจะทำความสะอาดและรักษาได้ยากขึ้น
เคลือบฟลูออไรด์: เพื่อเสริมสร้างผิวเคลือบฟันให้แข็งแรง ป้องกันการผุรอบๆ เครื่องมือ
เตรียมความพร้อมทางใจ: อธิบายให้ลูกฟังว่าการจัดฟันจะช่วยให้เขายิ้มสวยและเคี้ยวข้าวได้เก่งขึ้น เพื่อให้เขาร่วมมือในการใส่อุปกรณ์
2. การดูแลรักษาสุขภาพช่องปาก (ระหว่างจัดฟัน)
เครื่องมือจัดฟันคือที่สะสมของเศษอาหารชั้นดี หากดูแลไม่ดีอาจเกิดคราบหินปูนและรอยด่างขาว (จุดเริ่มต้นของฟันผุ) ได้ง่ายครับ
การทำความสะอาดที่ถูกต้อง
แปรงฟันทุกครั้งหลังทานอาหาร: ไม่ใช่แค่เช้า-เย็น แต่ควรแปรงทุกครั้งที่ทานเสร็จ เพื่อไม่ให้เศษอาหารตกค้างอยู่ในเครื่องมือ
ใช้แปรงสีฟันสำหรับคนจัดฟัน: ซึ่งจะมีขนแปรงร่องกลาง (V-Shape) ช่วยให้แปรงผ่านตัวเหล็กได้สะอาดขึ้น
แปรงซอกฟัน (Interdental Brush): ใช้สอดเข้าไปใต้ลวดเพื่อทำความสะอาดด้านข้างของตัวเหล็กที่แปรงปกติเข้าไม่ถึง
ใช้ไหมขัดฟัน: แม้จะยากขึ้นแต่ห้ามละเลยครับ ควรใช้ Superfloss ที่มีปลายแข็งช่วยนำไหมลอดใต้ลวดได้ง่าย
การเลือกรับประทานอาหาร
หลีกเลี่ยงของแข็งและเหนียว: เช่น ก้อนน้ำแข็ง, ถั่วเปลือกแข็ง, หมากฝรั่ง หรือทอฟฟี่ เพราะอาจทำให้เครื่องมือหลุดหรือลวดเบี้ยวได้
ตัดอาหารเป็นชิ้นเล็ก: แทนที่จะใช้ฟันหน้ากัด (เช่น แอปเปิล หรือข้าวโพดฝัก) ให้ใช้วิธีฝานหรือหั่นเป็นชิ้นพอดีคำแล้วส่งเข้าฟันกรามแทน
ลดขนมหวานและน้ำอัดลม: เพื่อลดการสะสมของกรดและแบคทีเรียรอบๆ เครื่องมือ
3. การดูแลเครื่องมือแบบถอดได้ (เช่น EF Line / Invisalign First)
หากลูกใช้อุปกรณ์แบบถอดได้ การดูแลจะเน้นไปที่ความสะอาดของตัวอุปกรณ์ครับ
ล้างด้วยน้ำสะอาด: ใช้แปรงขนอ่อนแปรงเบาๆ ด้วยสบู่เหลวใส (ห้ามใช้ยาสีฟันเพราะผงขัดจะทำให้พลาสติกมัว)
ห้ามแช่น้ำร้อน: เพราะความร้อนจะทำให้เครื่องมือบิดเบี้ยวเสียรูปทรง
เก็บใส่กล่องเสมอ: เมื่อถอดออก (เช่น ตอนทานข้าว) ต้องเก็บใส่กล่องทันที ห้ามห่อทิชชู่เพราะมักจะถูกทิ้งโดยไม่ตั้งใจครับ
ข้อควรระวังและเหตุฉุกเฉิน
ลวดทิ่มแก้ม: ให้ใช้ "ขี้ผึ้งจัดฟัน" ที่คุณหมอให้มา ปั้นเป็นก้อนเล็กๆ แล้วแปะทับปลายลวดไว้ แล้วรีบนัดพบคุณหมอครับ
เครื่องมือหลุด: เก็บชิ้นส่วนที่หลุดไว้แล้วรีบแจ้งคลินิกเพื่อติดใหม่ ไม่ควรปล่อยไว้นานเพราะฟันอาจเคลื่อนกลับที่เดิม
เคล็ดลับสำหรับผู้ปกครอง: ในช่วงสัปดาห์แรกที่ใส่เครื่องมือ ลูกอาจจะรำคาญหรือเจ็บได้ แนะนำให้ทานอาหารอ่อนๆ และให้กำลังใจเขาบ่อยๆ เมื่อผ่านช่วงแรกไปได้เขาจะคุ้นชินไปเองครับ
